Wanneer je kiest voor een ruggenprik, remifentanil of pethidine word je altijd begeleid door een zorgverlener van het ziekenhuis. Dit kan een klinisch verloskundige zijn of een gynaecoloog. Lachgas kan in het ziekenhuis ook door je eigen verloskudige worden toegediend. Het is bij alle opties dus niet mogelijk om thuis te bevallen.

Spanning en angst voor de bevalling

Bevallen is spannend en niet alleen maar als je van je eerste baby gaat bevallen. Ook een tweede of derde bevalling kan spannend zijn. Ontspanning kan helpen de bevalling soepel te laten verlopen. Iedereen gaat anders om met pijn, dus hoeveel pijn een bevalling doet is niet te zeggen.

Wat veroorzaakt de pijn bij een bevalling?

De pijn tijdens een bevalling wordt voornamelijk veroorzaakt door de weeën: samentrekkingen van de baarmoederspier (uterus). Deze weeën zorgen voor het openen (ontsluiten) van de baarmoedermond, zodat de baby geboren kan worden. Een wee begint meestal licht, wordt geleidelijk sterker tot een piek, en zwakt daarna weer af. Naarmate de bevalling vordert, worden de weeën krachtiger, duren ze langer en volgen ze elkaar sneller op.

De pijn wordt vaak gevoeld onder in de buik, maar kan ook uitstralen naar de onderrug, liezen en bovenbenen. Tijdens de uitdrijving (de persfase) kan de pijn anders aanvoelen: meer als een drukkende pijn of aandrang tot persen. Sommige vrouwen ervaren deze fase als opluchtend, anderen vinden het intens of pijnlijk. De beleving van pijn is sterk individueel en wordt beïnvloed door factoren zoals angst, eerdere ervaringen, voorbereiding en ondersteuning tijdens de bevalling.

Is pijnbestrijding altijd met medicijnen?

Nee, pijnbestrijding hoeft niet altijd met medicijnen te gebeuren. Veel vrouwen kiezen (gedeeltelijk) voor niet-medicamenteuze vormen van pijnverlichting, zoals ontspanningstechnieken, ademhalingsoefeningen, warm water (bad of douche), massage, beweging, houdingsveranderingen of mentale voorbereiding via bijvoorbeeld hypnobirthing of zwangerschapsyoga.

Onderzoek laat zien dat deze methoden de beleving van pijn kunnen verlichten, vooral wanneer vrouwen zich goed voorbereid voelen en zelf regie ervaren tijdens de bevalling. Een combinatie van technieken wordt vaak als effectief ervaren.

Hoewel deze methoden de intensiteit van de pijn niet altijd verminderen, kunnen ze helpen om er beter mee om te gaan. Ze kennen bovendien geen bijwerkingen voor moeder of baby.

Medische pijnstilling: in het ziekenhuis

Als je kiest voor medicamenteuze pijnstilling, moet dit meestal in het ziekenhuis plaatsvinden. Dit komt doordat de middelen die worden gebruikt, zoals een ruggenprik (epidurale analgesie), remifentanil of pethidine, invloed kunnen hebben op je hartslag, ademhaling en bloeddruk. Ook de conditie van je baby wordt continu in de gaten gehouden met behulp van een CTG (cardiotocograaf), dat de hartslag en het weeënpatroon registreert.

Voordelen van pijnstilling met medicijnen:

• Kan effectief pijn verminderen of onderdrukken.
• Geeft sommige vrouwen rust en ontspanning, waardoor de bevalling als minder belastend wordt ervaren.
• Er zijn meerdere opties beschikbaar, afgestemd op jouw voorkeuren en medische situatie.

Nadelen van pijnstilling met medicijnen:

• Sommige vormen van pijnstilling, zoals pethidine of remifentanil, kunnen bijwerkingen hebben voor jou (zoals sufheid of misselijkheid) en voor je baby (zoals ademhalingsdepressie bij de geboorte).
• Medicamenteuze pijnstilling kan de mobiliteit beperken, en soms wordt de weeënactiviteit beïnvloed.
• Er is altijd toezicht nodig van zorgprofessionals; dit kan minder bewegingsvrijheid geven tijdens de bevalling.

Statistiek: Ongeveer 15–30% van de vrouwen in Nederland gebruikt medicamenteuze pijnstilling tijdens de bevalling. Dit percentage varieert per regio en geboortecentrum.

Pethidine via een injectie

Pethidine is een morfine-achtige stof en heeft een sterk pijnstillend effect. Je kunt hierdoor beter ontspannen en de pijn beter opvangen. Het is pijnstillend en ontspannend, maar verdooft niet helemaal. De pijn wordt afgezwakt, maar verdwijnt niet volledig. Het middel wordt via een injectie toegediend, werkt binnen een kwartier tot een half uur en is twee tot vier uur werkzaam. Lees hier de voor- en nadelen van Pethidine

Remifentanil met een pompje

Remifentanil is een morfine-achtige stof die sneller, sterker, maar korter werkt dan Pethidine. Je krijgt Remifentanil toegediend via een infuus met een pompje eraan wat je zelf kunt bedienen. Remifentanil is niet geregistreerd als gangbaar middel bij een bevalling. Je moet daarom altijd toestemming geven voordat het kan worden gebruikt. Lees hier de voor- en nadelen van Remifentanil

Een ruggenprik (Epiduraal)

Via een dun slangetje wordt een verdovingsvloeistof in de ruimte tussen de ruggenwervels (de epidurale ruimte) gespoten. Bij een vaginale bevalling wordt er gebruik gemaakt van de epidurale ruggenprik. Hierbij behoud je de controle over je spieren, maar wordt de pijn onderdrukt. Bij een keizersnede wordt er meestal gebruik gemaakt van spinale anesthesie waardoor je je onderlichaam helemaal niet meer kan bewegen. Lees hier de voor- en nadelen van een ruggenprik

Lachgas

Lachgas is een mengsel van distikstofoxide (=lachgas) en zuurstof. Door het lachgas in te ademen wordt de pijn minder. Het is nog niet helemaal duidelijk hoe lachgas werkt, maar het idee is dat de pijnsignalen naar de hersenen stagneren. Wat wel duidelijk is is dat vrouwen een stuk minder pijn hebben bij de bevalling. Bij ongeveer de helft van de vrouwen is geen andere pijnstilling nodig tijdens de bevalling. Lees hier de voor- en nadelen van lachgas

Doe de keuzehulp op thuisarts.nl om een weloverwogen keuze te maken over eventueel gewenste pijnstilling tijdens de bevalling.

Deel jouw ervaringen en vind steun in onze communities