Hoe wordt lachgas toegediend?

Lachgas wordt via een mondneusmasker geïnhaleerd. Je gebruikt het tijdens een wee en verwijdert het masker daarna weer, waardoor de toediening automatisch stopt. Hierdoor kun je zelf de toediening reguleren. De werking begint meestal binnen één minuut en verdwijnt snel zodra je stopt met inademen. Na het stoppen met lachgas krijg je vijf minuten zuurstof toegediend om het resterende gas uit je lichaam te laten verdwijnen.

Wanneer kun je lachgas gebruiken?

Lachgas kan worden ingezet wanneer je behoefte hebt aan pijnstilling en nog geen medische indicatie is voor andere vormen van medicamenteuze pijnbehandeling, zoals een ruggenprik. Tijdens het persen kan lachgas niet worden gebruikt. De verloskundige bepaalt, op basis van het verloop van de bevalling en jouw conditie, wanneer lachgas geschikt is.

Voordelen van lachgas:

• Het werkt snel en is gemakkelijk toe te dienen.
• De werking is kortdurend, waardoor je tussen de weeën helder blijft.
• Je behoudt controle over het gebruik, wat de autonomie versterkt.
• Het heeft geen directe negatieve effecten op de baby (bron: KNOV, 2019).
• Minder invasief dan andere vormen van pijnstilling, zoals een ruggenprik.

Nadelen van lachgas:

• Lachgas is niet in alle ziekenhuizen of geboortecentra beschikbaar.
• Je kunt het niet gebruiken tijdens het persen.
• Mogelijke bijwerkingen zijn misselijkheid, duizeligheid of sufheid. Deze verdwijnen meestal snel na stoppen van de inademing.
• Je kunt door het gebruik niet vrij rondlopen.
• Langdurige blootstelling aan lachgas kan gezondheidsrisico's opleveren voor zorgverleners, daarom zijn speciale technische voorzieningen verplicht (bron: NVOG, Richtlijn Pijnbehandeling tijdens de bevalling).

Effectiviteit

Volgens de richtlijn 'Pijnbehandeling tijdens de bevalling' van de NVOG (2018) en KNOV (2019) geeft ongeveer 30-50% van de vrouwen aan voldoende pijnverlichting te ervaren van lachgas, waardoor verdere pijnstilling soms niet nodig is. Het effect is echter vaak minder sterk dan bij epidurale analgesie (ruggenprik).

Belang van goede voorlichting

Het is belangrijk om vooraf goed geïnformeerd te worden over de werking, voordelen en nadelen van lachgas. Bespreek met je verloskundige of arts of deze vorm van pijnstilling voor jou geschikt is en neem dit op in je geboorteplan. In overleg kan ook gekozen worden voor andere vormen van pijnstilling, zoals pethidine, remifentanil of een ruggenprik, afhankelijk van jouw situatie en voorkeuren.

Laat je te allen tijde van tevoren goed inlichten zodat je hier ook een bewuste keuze in kunt maken en je precies weet wat er gaat gebeuren. Overleg dit ook goed met je verloskundige en de andere betrokken zorgverleners en neem dit op in je geboorteplan. Doe de keuzehulp op thuisarts.nl om een weloverwogen keuze te maken over eventueel gewenste pijnstilling tijdens de bevalling.

Andere mogelijkheden van pijnstilling met medicijnen

Pethidine als pijnstilling

Pethidine is een morfine-achtige stof en heeft een sterk pijnstillend effect. Je kunt hierdoor beter ontspannen en de pijn beter opvangen. Het is pijnstillend en ontspannend, maar verdooft niet helemaal. De pijn wordt afgezwakt, maar verdwijnt niet volledig. Het middel wordt via een injectie toegediend, werkt binnen een kwartier tot een half uur en is twee tot vier uur werkzaam. Lees hier de voor- en nadelen van Pethidine

Remifentanil met een pompje

Remifentanil is een morfine-achtig stof die sneller, sterker, maar korter werkt dan Pethidine. Je krijgt Remifentanil toegediend via een infuus met een pompje eraan wat je zelf kunt bedienen. Remifentanil is niet geregistreed als gangbaar middel bij een bevalling. Je moet daarom altijd toestemming geven voordat het kan worden gebruikt. Lees hier de voor- en nadelen van Remifentanil

Een ruggenprik (Epiduraal)

Via een dun slangetje wordt een verdovingsvloeistof in de ruimte tussen de ruggenwervels (de epidurale ruimte) gespoten. Bij een vaginale bevalling wordt er gebruik gemaakt van de epidurale ruggenprik. Hierbij behoud je de controle over je spieren, maar wordt de pijn onderdrukt. Bij een keizersnede wordt er meestal gebruik gemaakt van spinale anesthesie waardoor je je onderlichaam helemaal niet meer kunt bewegen. Lees hier de voor- en nadelen van een ruggenprik