Het effect van roken op de gezondheid van jouw baby

Roken of meeroken vóór, tijdens of na de zwangerschap is schadelijk. De nicotine, de koolmonoxide en de vele andere giftige stoffen die je binnenhaalt terwijl je rookt, gaan via het bloed rechtstreeks naar de baby. En ook voor vapen geldt dat de nicotine schadelijke effecten op de gezondheid van je kind kan hebben. Vapen is dus geen geschikt alternatief.

Stoppen met roken

Als jij en je partner stoppen met roken, heb je meer kans om zwanger te raken. Roken beschadigt namelijk de zaadcellen en eicellen en heeft invloed op hormonen. Dit kan ervoor zorgen dat je minder vruchtbaar wordt, ook bij vruchtbaarheidsbehandelingen. Als je als vrouw rookt is de kans groter dat je een miskraam krijgt of dat je kindje een aangeboren afwijking heeft. Als de man rookt en de vrouw niet, is er ook een verhoogde kans op sommige aangeboren afwijkingen. Stop daarom allebei met roken.

Veel vrouwen stoppen met roken als ze erachter komen dat ze zwanger zijn, maar bij een positieve test ben je eigenlijk al een paar weken zwanger. In deze weken kunnen er mogelijk al risico's ontstaan door het roken. Stop daarom met roken voordat je stopt met de pil, spiraaltje of condooms. Ook als je al zwanger bent, is het nog steeds belangrijk en zinvol om te stoppen met roken.

Vapen is ook niet veilig. In veel vapes zit nicotine, wat schadelijk is voor de vruchtbaarheid en de ontwikkeling van de baby. Stop daarom ook met vapen als je zwanger wilt worden.

Als je rookt tijdens de zwangerschap gaat er minder zuurstof en voeding naar de baby. De baby groeit daardoor minder goed. Als je stopt met roken groeit de baby beter. Roken tijdens de zwangerschap vergroot het risico op: 

• Een miskraam
• problemen met de placenta
• een te vroeg geboren of te lichte baby (die daardoor zwakker is) 
• een doodgeboren baby 
• een baby met aangeboren afwijkingen 
• wiegendood 
• longproblemen als je kind ouder is 
• overgewicht als je kind ouder is 
• problemen met emoties of gedrag van je kind 
• dat je kind later zelf gaat roken

Meeroken

Als je zwanger bent en iemand rookt in jouw buurt, dan adem jij die rook ook in. Dit heet ‘meeroken’. Meeroken is ook ongezond voor jou en je baby. Het is daarom het beste als je partner ook stopt met roken.

Vapen

Ook vapen tijdens de zwangerschap is niet veilig. In veel vapes zit nicotine. Nicotine is slecht voor de groei van de baby. Daardoor kan het kind bijvoorbeeld te vroeg geboren worden of te licht zijn bij de geboorte. Stop daarom ook met vapen als je zwanger bent. Onderzoek laat zien dat begeleiding het beste werkt als je wil stoppen. De coaches van Rookvrije Ouders kunnen jou en je partner gratis helpen bij stoppen met roken of vapen.

Na de zwangerschap

Na de zwangerschap kunnen jij en je partner beter rookvrij blijven zodat je kind niet meerookt. Meeroken is het inademen van tabaksrook uit de omgeving. Als een ouder bijvoorbeeld rookt, kunnen de kinderen die rook ook inademen. Kinderen die meeroken hebben meer kans op astma, meningokokken en oorontsteking. Ook werken de longen minder goed en kunnen ze andere problemen aan hun luchtwegen krijgen. Voor baby’s neemt de kans op wiegendood door meeroken toe. Kinderen die opgroeien in rook hebben meer kans om te overlijden aan wiegendood. Ook hebben ze vaker astma of andere longziekten. Bovendien hebben kinderen die opgroeien in rook vaker een oorontsteking of en hersenvliesontsteking.

Als je kind de damp van een vape inademt, is dat ook ongezond. In een vape zitten giftige stoffen. Als je vapet,adem je een deel van die stoffen ook weer uit. Je kind kan die giftige stoffen weer inademen.

Zelfs als je alleen buiten rookt, kan je kind schadelijke stoffen binnenkrijgen. Dit noemen we derdehands rook. Nadat je hebt gerookt, blijven stoffen van de sigaret achter in haren, kleding en huid. Dit gebeurt ook als je na het buiten roken weer naar binnen gaat. De stoffen trekken in gordijnen, meubels en speelgoed. Je kind kan deze stoffen inademen, inslikken of binnenkrijgen als je het knuffelt. 

Geef je borstvoeding?

De schadelijke stoffen uit de rook zitten ook in moedermelk. Als je stopt met roken krijgt je baby deze stoffen niet meer binnen. Als het niet lukt om te stoppen, probeer dan in elk geval 2 uur voor het voeden niet te roken.

Het effect van alcohol op een ongeboren baby

Ook als je alcohol drinkt vóór, tijdens of na de zwangerschap heb je meer kans op gezondheidsrisico’s. De risico’s van alcohol zijn afhankelijk van allerlei dingen, zoals de periode waarin je het drinkt en van hoeveel je drinkt. Ook bij zo nu en dan één glaasje kan je risico lopen. Je kunt de risico’s van alcohol alleen met zekerheid voorkomen als je helemaal geen alcohol meer drinkt. Daarom is het advies om geen alcohol te drinken rondom de zwangerschap. Dat heet de nulnorm.

Alcohol kan vóór de bevruchting een negatief effect hebben op de vruchtbaarheid. En vanaf de bevruchting komt alcohol via het bloed bij het embryo. Het kindje heeft geen goede manier om de alcohol weer af te breken, dus de alcohol blijft ook langer bij het kindje hangen.

Als je wel alcohol drinkt tijdens de zwangerschap brengt dat risico’s voor de baby met zich mee. Zo vergroot het de kans op een miskraam. Ook is er een risico om het Foetaal Alcohol Spectrum Disorder te krijgen. Dat kan mentale en fysieke afwijkingen geven bij het kind. Kun je wel wat hulp gebruiken bij het stoppen met het drinken van alcohol, kijk dan op alcoholinfo.nl of vraag hulp van je verloskundige of huisarts.

Ook bij het gebruik van alcohol heb je meer kans op een miskraam. De risico’s van alcohol zijn afhankelijk van de periode waarin je het drinkt en van hoeveel je drinkt. Je kunt de risico’s van alcohol alleen met zekerheid uitsluiten als je helemaal geen alcohol meer drinkt tijdens de zwangerschap.

Het probleem is dat het heel moeilijk aan te tonen is wat nu net ‘te veel’ alcohol is. Daarom wordt aan zwangere vrouwen aangeraden totaal geen alcohol te drinken. Ook zo nu en dan één glaasje is heel onverstandig. Bedenk dat je kindje er meer dan twee keer zo lang over doet dan jij om de alcohol weer af te breken. Als je wel alcohol blijft drinken heeft de baby kans op het Foetaal Alcohol Syndroom, wat mentale en fysieke afwijkingen geeft bij het kind.

Lukt het je niet om te stoppen met het drinken van alcohol, vraag dan hulp van je verloskundige of je huisarts.

Het effect van drugs op een ongeboren baby

Drugsgebruik kan de ontwikkeling van een kind vóór en na de geboorte ernstig verstoren. In sommige gevallen wordt de baby met lichamelijke afwijkingen geboren.

Kijk op de website van het Trimbos-Instituut voor meer informatie over drugs en zwangerschap.

Meer informatie? Kijk op alcoholinfo.nl/zwangerschap/. Lukt het je niet om te stoppen met het drinken van alcohol, bespreek het met je verloskundige of je huisarts.

Dit artikel is geschreven in samenwerking met het Trimbos-Instituut.