Wat is het RS-virus?

Het RS-virus is een veelvoorkomend verkoudheidsvirus waarmee je kindje gemakkelijk in aanraking kan komen. Besmettingen komen vooral voor tijdens de herfst- en wintermaanden. In de meeste gevallen blijft de infectie beperkt tot een milde verkoudheid, maar soms kunnen de klachten heftiger verlopen.

Bij vooral jonge kinderen kan het virus zich vanuit de neus en keel verspreiden naar de lagere luchtwegen. Daar kan een ontsteking ontstaan van de kleinste luchtwegen: de bronchiolen. Dit wordt door artsen bronchiolitis genoemd. Overigens kunnen ook andere bekende verkoudheidsvirussen een bronchiolitis veroorzaken.

Het RS-virus veroorzaakt een infectie van de neus en keel. Vooral bij kinderen jonger dan 2 jaar kan de infectie zich gemakkelijker uitbreiden naar de lagere luchtwegen. In ernstige gevallen kan een ziekenhuisopname nodig zijn. Baby’s jonger dan 6 maanden en kinderen die tot een risicogroep behoren, hebben hierop de grootste kans.

Ook oudere kinderen en volwassenen kunnen het RS-virus oplopen. Bij hen verloopt een infectie meestal mild en lijkt deze vooral op een gewone verkoudheid.

Symptomen RS-virus

De eerste verschijnselen van een RS-virusinfectie lijken sterk op die van een gewone verkoudheid. Je baby kan bijvoorbeeld hoesten, een verstopte of snotterige neus hebben, wat zwaarder ademen of een lichte verhoging tot 38 °C krijgen. Bij veel baby’s blijven de klachten hierbij en knappen zij binnen ongeveer een week weer op.

Soms nemen de klachten toe en ontstaan er problemen met de ademhaling. Je baby kan dan onder andere last krijgen van:

• Een verstopte neus en benauwdheid.
• Koorts boven de 38 °C.
• Een zware, brommende of piepende ademhaling.
• Onrustigheid of juist minder alert reageren.
• Kortademigheid of korte ademstops (apneu’s).
• Een duidelijk snellere ademhaling, buikademhaling of intrekkingen waarbij de spieren tussen de ribben naar binnen trekken tijdens het ademen.
• Sterk verwijdende neusgaten tijdens het inademen, ook wel neusvleugelen genoemd.
• Duidelijk minder drinken, onrustig drinken en daardoor minder vaak plassen.

Deze klachten kunnen wijzen op een bronchiolitis of longontsteking. Neem bij bovenstaande symptomen daarom altijd contact op met je huisarts.

Tip: Gebruik een neusreiniger om de neus van je baby vrij van snotjes te houden.

Voedingsproblemen bij RS-virus

Een flinke RS-virusinfectie kan ervoor zorgen dat je baby moeite heeft met drinken. Door benauwdheid kan je kindje minder drinken, langer over een fles doen of voeding weer uitspugen. Hierdoor kan hij of zij uiteindelijk te weinig vocht binnenkrijgen en uitdrogen.

Drinkt je baby veel minder dan normaal, neem dan contact op met de huisarts. Houd ook goed in de gaten hoe vaak je kindje plast.

Risicogroep

Sommige kinderen lopen meer risico om ernstig ziek te worden door een RS-virusinfectie. Het gaat onder andere om:

• Baby’s jonger dan 6 maanden.
• Te vroeg geboren baby’s.
• Kinderen met aangeboren hart- of luchtwegafwijkingen.
• Baby’s met een verminderd werkend immuunsysteem.
• Kinderen jonger dan 2 jaar met het syndroom van Down.

Over het algemeen geldt: hoe jonger je baby, hoe kwetsbaarder hij of zij is voor de gevolgen van een RS-virusinfectie. Vooral baby’s jonger dan 6 maanden kunnen behoorlijk ziek worden. Hun luchtwegen zijn nog nauw en een infectie vraagt veel van hun lichaam. Ook is hun afweersysteem nog volop in ontwikkeling en daardoor minder goed in staat om een infectie te bestrijden.

Om die reden worden baby’s jonger dan 6 maanden met klachten die passen bij een ernstige RS-virusinfectie soms sneller uit voorzorg in het ziekenhuis opgenomen.

Valt jouw kindje binnen een risicogroep? Dan heeft de behandelend arts waarschijnlijk al uitgelegd waar je op moet letten wanneer je baby een verkoudheidsvirus krijgt. Heb je twijfels over de gezondheid van je kindje, neem dan contact op met de behandelend arts of huisarts.

Besmetting RS-virus

Het RS-virus is zeer besmettelijk. Het verspreidt zich via kleine druppeltjes die vrijkomen bij hoesten en niezen. Je baby kan besmet raken door deze druppeltjes in te ademen, maar ook wanneer het virus via de handen in de neus, mond of ogen terechtkomt.

Overigens kunnen ook andere verkoudheidsvirussen, zoals het rhinovirus en influenzavirus, vergelijkbare klachten veroorzaken. Daarom is het meestal niet nodig om precies vast te stellen welk virus de klachten veroorzaakt.

Helemaal voorkomen dat je kindje met het RS-virus in aanraking komt, is lastig. Oudere kinderen en volwassenen kunnen het virus namelijk bij zich dragen zonder er veel van te merken. Zij kunnen het daardoor ongemerkt aan een baby doorgeven.

RS-virusinfecties komen vooral voor in de herfst en winter. Je kunt bovendien meerdere keren besmet raken, zelfs binnen hetzelfde jaar. Na een infectie bouwt je lichaam namelijk geen langdurige bescherming tegen het virus op.

Bescherm je baby met de RS-virusprik

Via het Rijksvaccinatieprogramma kan je baby een prik krijgen die bescherming biedt tegen het RS-virus. De RS-virusprik verkleint de kans dat je kindje ernstig ziek wordt door een infectie. In plaats van een vaccin met een antigeen bevat de prik kant-en-klare antistoffen, waardoor je baby vrijwel direct beschermd is.

De meeste baby’s hebben weinig last van de prik. Soms ontstaan milde bijwerkingen.

Behandeling RS-virus

Omdat het RS-virus een virus is, hebben antibiotica geen effect. Antibiotica werken namelijk alleen tegen bacteriële infecties. Gelukkig verloopt een RS-virusinfectie bij de meeste baby’s mild.

In dat geval bestaat de behandeling vooral uit goed uitzieken en ervoor zorgen dat je baby voldoende blijft drinken. Je kunt het verstopte neusje eventueel spoelen met een zoutoplossing. De meeste kinderen herstellen binnen enkele dagen tot ongeveer een week, al kunnen sommige klachten nog wat langer blijven bestaan.

Bij een wat ernstigere infectie kan je baby enkele weken klachten houden. Is je kindje erg benauwd of vertoont hij of zij andere verschijnselen die kunnen wijzen op een ernstige infectie? Neem dan contact op met de huisarts. Let er ondertussen goed op of je baby genoeg drinkt en regelmatig blijft plassen. Zo kun je uitdroging helpen voorkomen.

Wanneer de huisarts het nodig vindt, kan je kindje worden doorverwezen naar het ziekenhuis. Daar kunnen artsen je baby extra ondersteuning geven als de ademhaling of vochtinname onvoldoende is.

Tips voor je baby met RS-virus

Heeft je baby last van een RS-virusinfectie? Met deze tips kun je het je kindje zo comfortabel mogelijk maken:

• Bied regelmatig drinken aan, eventueel wat vaker kleine hoeveelheden. Zo help je uitdroging voorkomen.
• Gebruik speciale neusdruppels voor baby’s met een zoutoplossing om vastzittend slijm los te maken. Lees voor gebruik altijd de bijsluiter.
• Rook niet in huis. Rook in de omgeving verhoogt het risico op een ziekenhuisopname.
• Heeft je baby pijn of koorts? Dan kun je eventueel een paracetamolzetpil geven die geschikt is voor de leeftijd van je kindje. Controleer altijd de bijsluiter voordat je het middel geeft.

Dit artikel is geschreven in samenwerking met het RIVM