img

Ruggenprik

Bij een ruggenprik wordt via een dun slangetje een verdovingsvloeistof in de ruimte tussen de ruggenwervels (de epidurale ruimte) gespoten. Bij een vaginale bevalling wordt er gebruik gemaakt van de epidurale ruggenprik. Hierbij behoud je de controle over je spieren, maar wordt de pijn onderdrukt.

De ruggenprik

De ruggenprik behoort tot de mogelijkheden van pijnstilling tijdens de bevalling. Bijna alle ziekenhuizen hebben de mogelijkheid tot het gebruik van een ruggenprik. De ruggenprik wordt door een anesthesioloog uitgevoerd. Waar dit gebeurt verschilt per ziekenhuis. Dit kan gebeuren op de verloskamer, de verkoeverkamer, de operatiekamer en in sommige ziekenhuizen komen ze gewoon naar de afdeling.

Er kan niet altijd een ruggenprik gegeven worden

Gemiddeld duurt het 5 tot 15 minuten voordat je het effect echt merkt. Met het verdoven van de huid voor het inbrengen van de katheter en het inbrengen ervan wordt er uitgegaan van een totale tijd van ongeveer een half uur. Precies dit is de reden dat het zo kan zijn dat een ruggenprik niet meer mogelijk is, wanneer bijvoorbeeld de ontsluiting al ver is gevorderd.

Tijdens het verdere verloop van de bevalling worden je bloeddruk, polsslag, urineproductie en soms ook het zuurstofgehalte in je bloed regelmatig gecontroleerd en wordt ook in de gaten gehouden of de pijnstilling voldoende is. Uiteraard worden ook de functies van je baby in de gaten gehouden. Geef altijd aan wanneer je je niet goed voelt. Het kan zo zijn dat je last krijgt van hoofdpijn, duizeligheid en eventueel een verhoging van je temperatuur.

Hoe gaat de ruggenprik in z'n werk?

Je zit voorovergebogen of je ligt op je zij terwijl de anesthesioloog prikt. Hou je rug zo bol mogelijk en blijf, ook al heb je weeën zo stil mogelijk zitten. Je moet je rug zo bol mogelijk maken en je lichaam zo stil mogelijk houden. Doordat je een bolle rug maakt wordt de ruimte tussen de ruggenwervels groter en beter bereikbaar.

De plek waar geprikt gaat worden wordt schoongemaakt en verdoofd met een dunne naald. Op deze plek wordt een holle naald met een klein slangetje (katheter) ingebracht tussen de ruggenwervels in de epidurale ruimte. Vervolgens wordt de holle naald eruit gehaald en blijft katheter zitten. De katheter is zo dun en soepel dat je er zonder problemen op kan liggen. Via de katheter wordt de verdovende vloeistof ingebracht en worden de zenuwen tijdelijk uitgeschakeld.

De hoeveelheid verdoving wordt tijdens het persen vaak verlaagd zodat het gevoel in de benen weer iets terugkomt en je ze vast kan pakken en beter voelt hoe je moet persen.

Voordelen van pijnstilling met een ruggenprik

  • Je bewustzijn wordt niet beïnvloed zoals door morfine-achtige stoffen.
  • 95% van de vrouwen voelt helemaal niets meer van de weeën.
  • Er zijn geen nadelige gevolgen voor het geven van borstvoeding.
  • Het werkt ontspannend door het gebrek aan pijn, wat de ontsluiting kan bevorderen.
  • De kans op ernstige complicaties is erg klein.

Nadelen van pijnstilling met een ruggenprik

Voor je baby

  • Wanneer je bloeddruk daalt vanwege de verdoving vermindert de zuurstofvoorziening naar de placenta (moederkoek). Dit kan effect hebben op je baby.
  • Epidurale pijnstilling kan koorts veroorzaken. De arts weet dan niet of dit komt door de ruggenprik of omdat er toch een infectie speelt. Hierom zul je bij koorts behandeld moeten worden met antibiotica. Als je baby geboren is, zal deze ook behandelt moet worden met antibiotica. Hierdoor moet je baby langer in het ziekenhuis blijven.
  • Je hebt een licht verhoogde kans op een kunstbevalling via bijvoorbeeld een vacuümpomp doordat de bevalling langer duurt en je daardoor uitgeput raakt of je baby in nood komt.

Voor jou als moeder

  • Je kunt niet rondlopen en moet op bed blijven liggen omdat je geen gevoel meer hebt in je benen en omdat er allerlei apparaten aan jou verbonden zijn vanwege de uitgebreide bewaking van je bloeddruk, polsslag, urineproductie en het zuurstofgehalte in je bloed.
  • Doordat je niet goed voelt of je moet plassen is het nodig om een blaaskatheter in te brengen. Deze wordt na de bevalling weer verwijderd.
  • Je kan koorts krijgen door de ruggenprik. Wanneer dit gebeurt kan antibiotica behandeling nodig zijn.
  • Door de ruggenprik kan de ontsluiting op gang komen, maar kan er ook voor zorgen dat de weeën afzwakken. Doordat de verdoving ook op de baarmoederspieren werkt zal er oxytocine worden gegeven om de weeën weer te stimuleren.
  • Niet elk ziekenhuis heeft de mogelijk tot pijnstilling via de epidurale ruggenprik.
  • Bij ongeveer 5% van de vrouwen is de pijnstilling door een ruggenprik onvoldoende.
  • Je heb nog tot een tijdje na de bevalling geen of minder gevoel in je benen. Dit kan enkele uren duren die je in bed moet doorbrengen.
  • Je kunt last krijgen van hoofdpijnklachten. Deze hoofdpijn is anders dan een ‘gewone’ hoofdpijn omdat de pijn minder wordt bij plat liggen en verergert bij overeind komen. Meestal verdwijnt ze hoofdpijn binnen een week.

Laat je te allen tijde van tevoren goed inlichten zodat je hier ook een bewuste keuze in kan maken en je precies weet wat er gaat gebeuren. Overleg dit goed met je verloskundige en de andere betrokken zorgverleners en neem dit op in je geboorteplan.

Andere mogelijkheden van pijnstilling met medicijnen

Pethidine als pijnstilling

Pethidine is een morfine-achtige stof en heeft een sterk pijnstillend effect. Je kunt hierdoor beter ontspannen en de pijn beter opvangen. Het is pijnstillend en ontspannend, maar verdooft niet helemaal. De pijn wordt afgezwakt, maar verdwijnt niet volledig. Het middel wordt via een injectie toegediend, werkt binnen een kwartier tot een half uur en is twee tot vier uur werkzaam.

Remifentanil met een pompje

Remifentanil is een morfine-achtig stof die sneller, sterker, maar korter werkt dan Pethidine. Je krijgt Remifentanil toegediend via een infuus met een pompje eraan wat je zelf kunt bedienen. Remifentanil is niet geregistreed als gangbaar middel bij een bevalling. Je moet daarom altijd toestemming geven voordat het kan worden gebruikt.

Lachgas

Lachgas is een mengsel van distikstofoxide (=lachgas) en zuurstof. Door het lachgas in te ademen wordt de pijn minder. Het is nog niet helemaal duidelijk hoe lachgas werkt, maar het idee is dat de pijnsignalen naar de hersenen stagneren. Wat wel duidelijk is is dat vrouwen een stuk minder pijn hebben bij de bevalling. Bij ongeveer de helft van de vrouwen is geen andere pijnstilling nodig tijdens de bevalling.

Auteur:
zwangerenportaal.nl
zwangerenportaal.nl heeft tot doel om zwangeren optimaal te informeren over hun eigen zwangerschap.

Bewaren:
* Alleen je naam wordt bij je reactie getoond, je e-mailadres niet

Dagelijks handige info over jouw zwangerschap? Volg ons!