Wat is een keizersnede?

Een keizersnede is een operatie waarbij de arts via een snede in de buikwand de baby uit de baarmoeder haalt. Een keizersnede wordt in principe alleen gedaan als dit veiliger is jou of je baby. Keizersneden kunnen noodzakelijk zijn om medische redenen, zoals een placenta die voor de uitgang ligt, of als je hiervoor kiest, bijvoorbeeld als je kind een eerdere keizersnede hebt gehad of als de baby in stuitligging ligt.

Om welke medische redenen krijgen vrouwen een geplande keizersnede?

Er zijn verschillende medische redenen waarom een vrouw een geplande keizersnede kan krijgen. Hieronder volgen enkele voorbeelden:

• Meerdere eerdere keizersnedes: Als een vrouw eerder drie of meer keizersnedes heeft gehad, is het veiliger om opnieuw een keizersnede te doen. Bij één of twee eerdere keizersnede wordt met je besproken wat in jouw geval de beste en veiligste optie is en mag je vaak kiezen tussen een vaginale bevalling of een geplande keizersnede.
• Placenta praevia: Een  placenta praevia die voor de baarmoedermond ligt, maakt een natuurlijke bevalling onmogelijk. Een geplande keizersnede is dan nodig.
• Vasa praevia: als er (een) bloedvat(en) van de baby voor de uitgang van de baarmoeder liggen is een vaginale bevalling gevaarlijk voor de baby omdat deze bloedvaten tijdens de bevalling kunnnen scheuren.
• Een medische aandoening bij de moeder: Bepaalde medische aandoeningen, zoals hartproblemen of een infectie, kunnen een de moeder of baby tijdens een vaginale bevalling in gevaar brengen. In deze gevallen kan een keizersnede noodzakelijk zijn.
• Een aangeboren afwijking van de baby: Heel soms is een keizersnede noodzakelijk om een baby met een aangeboren afwijking veilig geboren te laten worden.
• Tweeling in een ongunstige ligging: Een bevalling van een tweeling is meestal goed mogelijk op een natuurlijke manier, maar als ze in een ongunstige ligging liggen is soms een keizersnede beter.
• Vleesboom in de baarmoeder: Een myoom of vleesboom die laag in de baarmoeder of bij de baarmoedermond ligt kan soms een natuurlijke bevalling belemmeren.

Kun je kiezen voor een geplande keizersnede zonder medische reden?

Er zijn landen waar vrouwen vrijwillig kiezen voor een geplande keizersnede, vaak vanwege extreme angst voor pijn tijdens de bevalling of onzekerheid over de uitkomst van de bevalling. In Nederland kan dat in heel zeldzame gevallen ook. Het is belangrijk om te weten dat een keizersnede een grote operatie is. Het herstel duurt langer dan na een vaginale bevalling. Ook is een kans op problemen door de operatie zoals schade aan darmen, blaas of urineleiders, een bloeding, een ontsteking van de wond of trombose (een bloedprop). Ook is er een grotere kans op problemen met de placenta of het scheuren van het litteken in een volgende zwangerschap.

Het is daarom belangrijk om met een gynaecoloog te praten over de risico's en voordelen van een geplande keizersnede, en te overwegen of er geen andere opties zijn die net zo veilig of veiliger zijn. Samen met de gynaecoloog beslis je of een geplande keizersnede nodig is voor jou. Soms kun je zelf kiezen of je een geplande keizersnede krijg of niet, bijvoorbeeld als je eerder een keizersnede had of als je baby in de stuitligging ligt.

Keizersnede herstel en kans op complicaties

Aangezien er bij een keizersnede complicaties kunnen optreden, wordt een operatie meestal alleen uitgevoerd als er medisch gezien goede redenen voor zijn en veiliger is dan een vaginale bevalling.

• Risico’s tijdens de operatie: schade aan darmen, blaas of urineleiders, een bloeding waarvoor een bloedtransfusie nodig is. Bijwerkingen van ruggenprik (zoals een lage bloeddruk) of narcose.
• Risico’s na de keizersnede: een ontsteking van de wond of trombose (een bloedprop). Hoofdpijn of pijn in de rug op de plek van de ruggenprik. Het herstel van een keizersnede duurt langer dan van een vaginale bevalling. Veel vrouwen herstellen goed, maar sommige vrouwen houden lange tijd of blijvend (pijn)klachten na een keizersnede of hebben last van een veranderd bloedverlies tijdens en na de ongesteldheid.
• Risico’s voor een volgende zwangerschap: Na één of meerdere keizersneden is de kans groter dat de placenta (moederkoek) voor de uitgang ligt of ingroeit in het litteken. Er is dan vaak veel bloedverlies. Als dat gebeurt, kan het nodig zijn de baarmoeder te verwijderen.

Je heb een grotere kans op de problemen die hierboven staan als je te zwaar bent (overgewicht) als je diabetes hebt of als je al twee keer een keizersnede hebt gehad.

Verschil tussen een geplande keizersnede en spoedkeizersnede

Een geplande keizersnede wordt uitgevoerd op een geplande datum vanwege een medische reden zoals hierboven beschreven. Een spoedkeizersnede of ongeplande keizersnede is een keizersnede die niet van tevoren gepland is, maar uitgevoerd wordt wanneer er een plotse medische noodzaak ontstaat tijdens zwangerschap of bevalling. Bijvoorbeeld wanneer de baby in gevaar is of de moeder een medische aandoening krijgt die een normale bevalling in gevaar brengt.

Als je zwanger bent van je 1e kind, je bent onder zorg bij de verloskundige en de bevalling begint vanzelf, dan is de kans op een niet-geplande keizersnede ongeveer 8-9%.

Hoe verloopt een geplande keizersnede?

1. Voor de operatie is het noodzakelijk om nuchter te zijn, wat betekent dat je gedurende een bepaalde tijd voorafgaand aan de ingreep niet mag eten of drinken. Je behandelend arts zal je hierover informeren.

2. Op de dag van de operatie word je opgenomen in het ziekenhuis. Je krijgt een infuus om je tijdens de operatie medicijnen en vocht te kunnen geven.

3. Je gaat (samen met een verpleegkundige en met je partner) naar de operatiekamer. Hier wordt vaak nog een aantal vragen gesteld voor de veiligheid.

4. De anesthesist geeft je hierna een ruggenprik. Om je blaas niet te beschadigen tijdens de operatie en omdat je je blaas door de verdoving niet voelt en daardoor niet zelf kunt plassen wordt er een blaaskatheter ingebracht om je urine op te vangen. Hierna wordt je buik gedesinfecteerd en wordt een operatiedoek aangebracht voor de steriliteit. Vaak is er een luikje met dun plastic waar je doorheen kunt zien hoe je baby geboren wordt.

5. Bijna altijd maakt de gynaecoloog een ‘bikinisnede’, een horizontale (dwarse) snede van 10-15 cm vlak boven het schaambeen (dat is rond de haargrens). Je buikspieren, die van de ribbenboog naar beneden lopen, worden niet doorgesneden maar opzijgeschoven en je buikholte wordt geopend. Daarna opent de gynaecoloog de baarmoeder en haalt hij/zij je baby naar buiten.

6. Na het uithalen wordt de navelstreng doorgeknipt, vaak mag jij of je partner dit doen. Daarna wordt de placenta verwijderd en worden achtereenvolgens de baarmoeder, de buikwand en de huid weer gesloten door middel van hechtingen die vanzelf weer oplossen. De hele operatie van de keizersnede duurt ongeveer een half uur tot een uur.

In de meeste ziekenhuizen is het toegestaan dat je partner bij de geboorte aanwezig is en mee de operatiekamer in gaat.

Geplande vrouwvriendelijke keizersnede (gentle sectio)

Je kunt in veel ziekenhuizen tegenwoordig ook een gentle sectio krijgen. Tijdens de vrouwvriendelijke keizersnede wordt de sfeer in de operatiekamer aangepast. Het is warmer, het licht is zachter en er kan muziek worden gedraaid. Je ziet je baby geboren worden. Na een korte check up wordt je kindje bij je gelegd. Het blijkt dat moeders hierdoor minder stress en minder pijn ervaren. Daarnaast helpt het mogelijk bij de start van de borstvoeding.

Een geplande keizersnede in een volgende zwangerschap

Als een vrouw eerder een keizersnede of meerdere keizersnedes heeft gehad, is de kans groter dat ze bij een volgende bevalling een keizersnede krijgt en vaginaal bevallen niet mogelijk is. Dit komt omdat een vorige keizersnede het risico op complicaties tijdens een natuurlijke bevalling verhoogt. Er zijn echter ook veel vrouwen die een normale bevalling hebben na een vorige keizersnede. Het is daarom belangrijk om met de gynaecoloog te praten over de risico's en voordelen van een normale bevalling of een geplande keizersnede in een volgende zwangerschap.

Deel jouw ervaringen en vind steun in onze communities

We geloven in de kracht van gemeenschap en het delen van ervaringen. Hier moedigen we je aan om je eigen ervaringen en tips te delen en deel te nemen aan onze actieve community van zwangere vrouwen en ouders. Samen kunnen jullie elkaar ondersteunen en vragen beantwoorden met betrekking tot de voorbereiding op de bevalling.